QOIDA.UZ

O'zbek Tili Qoidalari

80 ta qoida — imlo, grammatika va tinish belgilari

Bosh kelishik

Bosh kelishik — qo'shimchasiz holat, ega vazifasini bajaradi.

Qaratqich kelishik (-ning)

Qaratqich kelishik '-ning' qo'shimchasi bilan yasaladi va tegishlilikni bildiradi.

Tushum kelishik (-ni)

Tushum kelishik '-ni' qo'shimchasi bilan yasaladi va to'g'ri to'ldiruvchini bildiradi.

Jo'nalish kelishik (-ga/-ka/-qa)

Jo'nalish kelishik harakat yo'nalishi yoki manfaat ko'ruvchini bildiradi.

Chiqish kelishik (-dan)

Chiqish kelishik manba, joy yoki materialini bildiradi.

O'rin-payt kelishik (-da)

O'rin-payt kelishik joy yoki vaqtni bildiradi.

O'tgan zamon

O'tgan zamonda fe'l allaqachon bajarilgan harakatni bildiradi.

Hozirgi-kelasi zamon

Hozirgi-kelasi zamon hozirgi paytda yoki kelajakda bajariladigan harakatni bildiradi.

Kelasi zamon

Kelasi zamon kelajakda bajariladigan harakatni bildiradi.

'-chi' qo'shimchasi

'-chi' qo'shimchasi kasb-hunarga oid otlar yasaydi.

'-la' qo'shimchasi

'-la' qo'shimchasi otdan fe'l yasaydi.

'-li' qo'shimchasi

'-li' qo'shimchasi biror narsaga ega ekanlikni bildiruvchi sifat yasaydi.

'-siz' qo'shimchasi

'-siz' qo'shimchasi biror narsadan mahrum ekanlikni bildiruvchi sifat yasaydi.

Qo'shma so'z yasalishi

Ikki yoki undan ortiq mustaqil so'z birikib qo'shma so'z hosil qiladi.

Darak gap

Darak gap biror voqea-hodisa to'g'risida xabar beradi va nuqta bilan tugaydi.

So'roq gap

So'roq gap savol bildiradi va so'roq belgisi bilan tugaydi.

Undov gap

Undov gap kuchli his-tuyg'uni ifodalaydi va undov belgisi bilan tugaydi.

Buyruq-istak gap

Buyruq-istak gap buyruq, maslahat yoki istak bildiradi.

Sodda gap

Sodda gap bitta ega-kesim juftligiga ega bo'lgan gap.

Qo'shma gap

Qo'shma gap ikki yoki undan ortiq sodda gapdan tuziladi.